Το όργανο λειτουργεί. Μετράει όμως σωστά;
Ένα τοπογραφικό όργανο μπορεί να ενεργοποιείται κανονικά, να σκοπεύει, να μετρά και να αποθηκεύει δεδομένα, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι εξακολουθεί να λειτουργεί με την ακρίβεια που πρέπει.
Στο Service της METRICA, αρκετά από τα προβλήματα που εντοπίζονται κατά τον τεχνικό έλεγχο δεν έχουν προηγουμένως γίνει αντιληπτά από τον χειριστή.
Μικρές αποκλίσεις στη μέτρηση, φθορά μηχανικών μερών ή προβλήματα στεγανότητας μπορούν να εξελίσσονται σταδιακά, χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Μέχρι τη στιγμή που μία απόκλιση θα επηρεάσει τη μέτρηση ή μία φθορά θα εξελιχθεί σε βλάβη.
Γι’ αυτό ο προληπτικός έλεγχος δεν αφορά μόνο τον εξοπλισμό που έχει ήδη παρουσιάσει κάποιο πρόβλημα. Στόχος του είναι να επιβεβαιώσει ότι το όργανο εξακολουθεί να λειτουργεί σωστά και να εντοπίσει έγκαιρα παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ακρίβεια, την αξιοπιστία και τη διαθεσιμότητά του στο επόμενο έργο.
Ask the Expert
Ρωτήσαμε τον Νίκο Αλεξανδρή, Service Manager στη METRICA, ποια είναι τα προβλήματα που συναντά συχνότερα σε τοπογραφικά όργανα που έχουν παραμείνει μεγάλο διάστημα χωρίς τεχνικό έλεγχο και τι πρέπει να γνωρίζει ένας χειριστής πριν επιστρέψει στο πεδίο.
Με μια ματιά
Ένα όργανο μπορεί να λειτουργεί φαινομενικά κανονικά, ενώ παρουσιάζει αποκλίσεις στη μέτρηση γωνιών ή αποστάσεων, στη γραμμή σκόπευσης, στον αντισταθμιστή ή στο σύστημα αναγνώρισης και παρακολούθησης του πρίσματος.
Ο τακτικός τεχνικός έλεγχος μπορεί να εντοπίσει τέτοιες αποκλίσεις, καθώς και μηχανικές φθορές ή προβλήματα στεγανότητας, πριν εξελιχθούν σε βλάβη ή επηρεάσουν την εργασία στο πεδίο.
Μπορεί ένα τοπογραφικό όργανο να λειτουργεί κανονικά αλλά να μη μετρά σωστά;
Ναι.
Η κανονική λειτουργία ενός οργάνου δεν αποτελεί από μόνη της επιβεβαίωση της ακρίβειάς του.
Μικρές αποκλίσεις μπορεί να υπάρχουν:
- στη μέτρηση γωνιών ή αποστάσεων,
- στη γραμμή σκόπευσης,
- στον αντισταθμιστή,
- στο σύστημα αυτόματης αναγνώρισης και παρακολούθησης του πρίσματος.
Το όργανο μπορεί να ενεργοποιείται, να σκοπεύει και να πραγματοποιεί μετρήσεις χωρίς μήνυμα σφάλματος ή άλλη εμφανή ένδειξη, ενώ τα αποτελέσματά του έχουν αρχίσει να αποκλίνουν από την προβλεπόμενη ακρίβεια.
Σε μια απλή εργασία, μία μικρή απόκλιση μπορεί να μην γίνει αντιληπτή.
Σε έργα υψηλής ακρίβειας ή σε μετρήσεις μεγάλων αποστάσεων, όμως, ακόμη και μία μικρή απόκλιση μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά το αποτέλεσμα.
Ποια προβλήματα εντοπίζουμε συχνότερα στο Service;
Όταν ένα τοπογραφικό όργανο έχει παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς έλεγχο και συντήρηση, τα προβλήματα που εντοπίζονται μπορεί να αφορούν τόσο την ακρίβεια όσο και τη μηχανική του κατάσταση.
Με την πάροδο του χρόνου, τα λιπαντικά των κινούμενων μερών χάνουν σταδιακά τις ιδιότητές τους. Οι τριβές αυξάνονται και μαζί τους μπορεί να αυξηθεί η φθορά σε μηχανισμούς περιστροφής και κίνησης, στους μικροβατικούς κοχλίες και σε άλλα μηχανικά σημεία του οργάνου.
Παράλληλα, τα ελαστικά στεγανοποίησης φθείρονται και η προστασία του εξοπλισμού από σκόνη και υγρασία μπορεί να μειωθεί.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται επίσης η βάση και τα οπτικά μέρη, ενώ στα ρομποτικά όργανα ελέγχεται επιπλέον το σύστημα αυτόματης αναγνώρισης και παρακολούθησης του πρίσματος.
5 προβλήματα που έχουμε εντοπίσει στην πράξη
Κατά τον τεχνικό έλεγχο εξοπλισμού στο Service έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις όπως:
- Απόκλιση στον αντισταθμιστή
Η απόκλιση μπορεί να μην είναι εμφανής στον χρήστη, αλλά να απαιτεί ρύθμιση ώστε το όργανο να επανέλθει στη σωστή λειτουργία.
- Απόκλιση στους άξονες του οργάνου
Ιδιαίτερα στον κατακόρυφο άξονα, τέτοιες αποκλίσεις μπορεί να εμφανιστούν έπειτα από χτύπημα ή έντονη καταπόνηση.
- Απόκλιση στην κέντρωση laser
Μπορεί να υπάρχει διαφορά μεταξύ του οπτικού άξονα και της κέντρωσης, η οποία δεν είναι πάντα άμεσα εμφανής στον χειριστή.
- Απόκλιση στη μέτρηση αποστάσεων
Σε τεχνικό έλεγχο μπορεί να διαπιστωθεί διαφορά κατά τη μέτρηση γνωστών αποστάσεων, παρότι το όργανο φαίνεται να λειτουργεί κανονικά.
- Υγρασία στο εσωτερικό του οργάνου
Η υγρασία μπορεί να δημιουργήσει λεπτό στρώμα στους κύκλους μέτρησης των γωνιών και να επηρεάσει τη σωστή ανάγνωσή τους, χωρίς απαραίτητα να υπάρχει εμφανές εξωτερικό πρόβλημα.
Πρόκειται για χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπου ο τεχνικός έλεγχος μπορεί να αποκαλύψει ένα πρόβλημα πριν αυτό γίνει εμφανές κατά τη διάρκεια μιας εργασίας.
Τι καταπονεί περισσότερο έναν εξοπλισμό πεδίου;
Η καθημερινή χρήση αφήνει σταδιακά το αποτύπωμά της στον εξοπλισμό, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιείται σε απαιτητικές συνθήκες.
Παράγοντες που μπορούν να επιβαρύνουν ένα όργανο είναι:
- η συνεχής έκθεση σε σκόνη και υγρασία,
- η εργασία σε βροχή,
- οι πολύ υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες,
- οι απότομες θερμοκρασιακές μεταβολές,
- η συνεχής χρήση σε εργοτάξια,
- οι κραδασμοί κατά τη μεταφορά,
- τα χτυπήματα και οι πτώσεις,
- η αποθήκευση για μεγάλο χρονικό διάστημα σε ακατάλληλες συνθήκες.
Η ανάγκη για τεχνικό έλεγχο, επομένως, δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο συχνά χρησιμοποιείται ένα όργανο, αλλά και από τις συνθήκες στις οποίες χρησιμοποιείται, μεταφέρεται και αποθηκεύεται.
Κάθε πότε χρειάζεται service ένα τοπογραφικό όργανο;
Ο κατασκευαστής συνιστά τακτικό έλεγχο και προληπτική συντήρηση του εξοπλισμού, κατά κανόνα σε ετήσια βάση.
Στο διάστημα μεταξύ δύο συντηρήσεων, είναι σημαντικό ο χειριστής να πραγματοποιεί τακτικά τη διαδικασία «Έλεγχος και Ρύθμιση» που διαθέτει το όργανο.
Η διαδικασία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική:
- πριν από εργασίες υψηλής ακρίβειας,
- μετά από έντονη μεταφορά,
- μετά από κραδασμό,
- μετά από χτύπημα.
Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις στις οποίες ο τεχνικός έλεγχος δεν πρέπει να περιμένει το επόμενο προγραμματισμένο service.
Πότε χρειάζεται άμεσος τεχνικός έλεγχος;
Ένα όργανο είναι σκόπιμο να σταλεί για έλεγχο όταν:
- έχει υποστεί πτώση ή δυνατό χτύπημα,
- εμφανίζονται αποκλίσεις κατά τη μέτρηση γνωστών σημείων,
- υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο θέσεων του τηλεσκοπίου,
- η διαδικασία «Έλεγχος και Ρύθμιση» εμφανίζει μεγάλες ή ασυνήθιστες αποκλίσεις,
- υπάρχει πρόβλημα στην αναγνώριση ή την παρακολούθηση του πρίσματος,
- παρουσιάζεται δυσκολία ή ασυνήθιστη συμπεριφορά στην περιστροφή,
- υπάρχουν ενδείξεις υγρασίας,
- επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στο ίδιο σημείο δεν δίνουν σταθερά αποτελέσματα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συνέχιση της χρήσης χωρίς έλεγχο μπορεί να αυξήσει τόσο τον κίνδυνο λανθασμένων αποτελεσμάτων όσο και την πιθανότητα περαιτέρω φθοράς.
Τι περιλαμβάνει ένας προληπτικός έλεγχος τοπογραφικού οργάνου;
Ο προληπτικός έλεγχος εξετάζει συνολικά την κατάσταση και την απόδοση του εξοπλισμού.
Ανάλογα με το όργανο και τις ανάγκες του, μπορεί να περιλαμβάνει:
- αρχικό τεχνικό έλεγχο,
- έλεγχο και, όπου απαιτείται, καθαρισμό των κύκλων μέτρησης γωνιών,
- καθαρισμό και λίπανση του συστήματος εστίασης, των αξόνων και των μηχανισμών κίνησης,
- αντικατάσταση των ελαστικών στεγανοποίησης,
- έλεγχο και ρύθμιση του θεοδόλιχου και του συστήματος μέτρησης αποστάσεων,
- έλεγχο του αισθητήρα κλίσης, του συστήματος αυτόματης στόχευσης και των κινητήρων,
- ρύθμιση της οριζόντιας σκόπευσης και του δείκτη κατακόρυφου κύκλου,
- εγκατάσταση της τελευταίας έκδοσης λογισμικού και εφαρμογών, όπου προβλέπεται,
- προσδιορισμό της προσθετικής σταθεράς του συστήματος μέτρησης αποστάσεων,
- τελικό έλεγχο λειτουργίας και ακρίβειας,
- καθαρισμό του οργάνου και των παρελκομένων του,
- έκδοση Πιστοποιητικού.
Ο στόχος δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση ενός υπάρχοντος προβλήματος, αλλά και ο έγκαιρος εντοπισμός φθορών που μπορούν να εξελιχθούν μελλοντικά.
Πόσο μπορεί να κοστίσει η αναβολή του Service;
Το πραγματικό κόστος μιας βλάβης δεν περιορίζεται πάντα στην επισκευή του εξοπλισμού.
Μία λανθασμένη μέτρηση μπορεί να οδηγήσει σε:
- επανάληψη εργασιών,
- επιστροφή του συνεργείου στο έργο,
- επιπλέον εργατοώρες,
- καθυστερήσεις στην παράδοση.
Αντίστοιχα, μία μικρή μηχανική φθορά που δεν αντιμετωπίζεται εγκαίρως μπορεί σταδιακά να εξελιχθεί σε μεγαλύτερη και ακριβότερη βλάβη.
Υπάρχει επομένως μία σημαντική διαφορά ανάμεσα στην προληπτική συντήρηση και στην αντιμετώπιση μιας βλάβης:
Η προληπτική συντήρηση μπορεί να προγραμματιστεί. Μια βλάβη ή μια λανθασμένη μέτρηση μέσα σε ένα έργο όχι.
Ο τακτικός έλεγχος συμβάλλει στην επιβεβαίωση της ακρίβειας, στον έγκαιρο εντοπισμό αποκλίσεων και φθορών και στη μείωση του κινδύνου μιας απρόβλεπτης διακοπής εργασιών.
Παράλληλα, βοηθά στην καλύτερη προστασία του εξοπλισμού και στη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής του.
Πριν από το επόμενο έργο, ελέγξτε κάτι περισσότερο από την μπαταρία
Πριν από την έναρξη ενός σημαντικού έργου, ο χειριστής πρέπει να γνωρίζει ότι το όργανο και ο βασικός εξοπλισμός του μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εργασίας.
Πραγματοποιήστε τη διαδικασία «Έλεγχος και Ρύθμιση» και ελέγξτε τη βάση, τους στυλεούς και τα πρίσματα.
Εάν το όργανο έχει υποστεί χτύπημα, έχει μεταφερθεί σε απαιτητικές συνθήκες ή παρουσιάζει οποιαδήποτε ασυνήθιστη συμπεριφορά, προγραμματίστε τεχνικό έλεγχο πριν επιστρέψει στο πεδίο.
Σε έργα υψηλής ακρίβειας ή όπου αυτό προβλέπεται από τις απαιτήσεις του έργου, επιβεβαιώστε επίσης ότι ο απαιτούμενος μετρητικός εξοπλισμός διαθέτει έγκυρη διακρίβωση και τα αντίστοιχα πιστοποιητικά διακρίβωσης.
Γιατί το κατάλληλο σημείο για να διαπιστώσετε ότι ο εξοπλισμός σας χρειάζεται έλεγχο είναι πριν ξεκινήσει το έργο — όχι όταν οι μετρήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται service ένα όργανο που λειτουργεί κανονικά;
Η κανονική λειτουργία δεν αποτελεί από μόνη της επιβεβαίωση της ακρίβειας. Μπορεί να υπάρχουν μικρές αποκλίσεις στη μέτρηση ή σε επιμέρους συστήματα χωρίς εμφανή ένδειξη.
Κάθε πότε χρειάζεται έλεγχος;
Κατά κανόνα συνιστάται τακτικός έλεγχος και προληπτική συντήρηση σε ετήσια βάση, ενώ ενδιάμεσος έλεγχος είναι σημαντικός μετά από έντονη μεταφορά, κραδασμό ή χτύπημα.
Πότε δεν πρέπει να περιμένω το επόμενο προγραμματισμένο service;
Όταν το όργανο έχει υποστεί πτώση ή δυνατό χτύπημα, παρουσιάζει ασυνήθιστες αποκλίσεις ή ασταθείς μετρήσεις, υπάρχουν ενδείξεις υγρασίας ή εμφανίζεται πρόβλημα στην κίνηση ή στην παρακολούθηση του πρίσματος.
Τι προβλήματα μπορεί να εντοπιστούν κατά τον τεχνικό έλεγχο;
Μεταξύ άλλων, μπορεί να εντοπιστούν αποκλίσεις στον αντισταθμιστή, στους άξονες, στην κέντρωση laser ή στη μέτρηση αποστάσεων, καθώς και προβλήματα υγρασίας ή μηχανικής φθοράς.
Προγραμματίστε τον έλεγχο του εξοπλισμού σας
Η ετήσια συντήρηση δεν γίνεται επειδή το όργανο έχει χαλάσει.
Γίνεται για να επιβεβαιωθεί ότι εξακολουθεί να μετρά σωστά και για να εντοπιστεί μια πιθανή φθορά πριν εξελιχθεί σε βλάβη.
Το πιστοποιημένο τμήμα Service της METRICA πραγματοποιεί τεχνικό έλεγχο και προληπτική συντήρηση μετρητικού εξοπλισμού, με στόχο την αξιόπιστη λειτουργία και τη διατήρηση της απαιτούμενης ακρίβειας στο πεδίο.
Έχει περάσει ένας χρόνος από τον τελευταίο έλεγχο του εξοπλισμού σας;
Επικοινωνήστε με την ομάδα μας για να προγραμματίσετε τον έλεγχό του πριν από το επόμενο έργο στο 210 2815440 ή συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα:
